Strona korzysta z plików cookies aby ułatwić korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych.
Możesz zablokować te pliki zmieniając ustawienia przeglądarki. Brak blokady oznacza zgodę się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia.
Więcej informacji w naszej polityce prywatności.  Zamknij komunikat
logo_lrnp.jpg

Lekarz często dowiaduje się pierwszy

2014-02-06
 | Autor: Redaktor
Rozmowa z Katarzyną Michalską z działu ds. rodziny i młodzieży Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
 
Jaką rolę odgrywają lekarze w systemie przeciwdziałania przemocy w rodzinie?

Ja bym zadała trochę inne pytanie: co to jest system przeciwdziałania przemocy w rodzinie? Bo jeśli poznamy odpowiedź na to pytanie, będziemy mogli się zastanowić, jaką rolę odgrywają lekarze w tym systemie i jakie zadania mają do wypełnienia.
Kiedy mówię o systemie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, to myślę o środowisku lokalnym, w którym działają i współpracują ze sobą rozmaite instytucje, organizacje i placówki zaangażowane w proces rozpoznawania przemocy i reagowania na przemoc. W każdej gminie działają instytucje państwowe i samorządowe, a takżeorganizacje pozarządowe, których zadaniem jest przeciwdziałanie przemocy w rodzinie. Ochrona zdrowia jest służbą, która stosunkowo późno została włączona w ten system. Znowelizowana ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w 2010 r. nałożyła na ochronę zdrowia szczególne zadania związane z podejmowaniem interwencji w sytuacji podejrzenia przemocy w rodzinie i włączyła lekarzy w prace zespołów interdyscyplinarnych.

Dlaczego tak się stało? Bo nie ulega wątpliwości, że przeciwdziałać przemocy powinien policjant, przedstawiciel władz samorządowych, instytucji takich jak OPS, ale lekarz?

Bardzo często lekarz jest tą osobą, która jako pierwsza dowiaduje się o przemocy w rodzinie. Pacjenci zgłaszają się do lekarzy z różnymi dolegliwościami somatycznymi i psychosomatycznymi, które mogą świadczyć o doznawaniu przemocy w rodzinie. W związku z tym lekarz powinien być przygotowany do tego, aby właściwie i adekwatnie do sytuacji zareagować na przemoc w rodzinie pacjenta.

Co to znaczy „właściwie i adekwatnie do sytuacji”?

To znaczy, że lekarz powinien rozpoznać przemoc w rodzinie. Aby to zrobić, musi zadawać właściwe pytania, które nie będą narażały pacjenta na wtórną wiktymizację, które nie spowodują urazów ani nie sprawią, że pacjent zacznie unikać kontaktu z tym lekarzem. Właściwe reagowanie na przemoc to także wypełnianie obowiązków, które nakładają na lekarzy akty prawne.

Jakie to są obowiązki?

Między innymi te określone w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie procedury „NiebieskieKarty”. Według tych przepisów lekarz w sytuacji podejrzenia przemocy w rodzinie powinien uruchomić procedurę „NiebieskieKarty” poprzez wypełnienie odpowiedniej dokumentacji, a także powinien wystawić pacjentowi bezpłatne zaświadczenie o ustaleniu przyczyn i rodzaju uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy w rodzinie.

Znowelizowana ustawa obowiązuje już od kilku lat. Jak lekarze odnajdują się w tym systemie przeciwdziałania przemocy?

W 2012 r. Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych przeprowadziła ogólnopolskie badania dotyczące pracy grup roboczych, w skład których wchodzą także przedstawiciele ochrony zdrowia, i te badania dają bardzo ciekawy obraz ochrony zdrowia. Z jednej strony badani mają dość dobre mniemanie o sobie, o swoich kompetencjach, o przygotowaniu do przeciwdziałania przemocy w rodzinie, ale pogłębione badania, które dotyczą analizy postaw, wiedzy, kompetencji przedstawicieli ochrony zdrowia, pokazują, że przed nami jeszcze wiele pracy, aby rzeczywiście uznać, że lekarze są przygotowani do kontaktu z osobami doznającymi przemocy w rodzinie.

Częścią tej pracy jest kampania „Lekarzu, reaguj na przemoc!”. Jakie stawia Pani cele przed tą kampanią?

Kampania ma przede wszystkim zwrócić uwagę przedstawicieli ochrony zdrowia na problem przemocy w rodzinie. Oczekuję, że efektem kampanii będzie intensyfikacja działań o charakterze interwencyjnym, czyli zwiększenie liczby wypełnianych formularzy „NiebieskaKarta”w związku z podejrzeniem przemocy w rodzinie, jak i bezpłatnych zaświadczeń o stanie zdrowia w związku z przemocą w rodzinie, a także większe zaangażowanie przedstawicieli ochrony zdrowia w działania prowadzone w środowiskach lokalnych na rzecz ochrony rodzin przed przemocą.