Strona korzysta z plików cookies aby ułatwić korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych.
Możesz zablokować te pliki zmieniając ustawienia przeglądarki. Brak blokady oznacza zgodę się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia.
Więcej informacji w naszej polityce prywatności.  Zamknij komunikat
logo_lrnp.jpg

Tajemnica lekarska a przemoc w rodzinie

2013-11-04
 | Autor: Redaktor
Dla właściwej oceny możliwości pozyskiwania przez zespół interdyscyplinarny i/lub grupę roboczą informacji o stanie zdrowia osób wchodzących w skład rodziny dotkniętej przemocą konieczne jest udzielenie odpowiedzi na dwa pytania: Czy zespół interdyscyplinarny / grupa robocza ma prawo pozyskiwać i przetwarzać tego rodzaju informacje? Czy lekarz – w związku z obowiązywaniem tajemnicy lekarskiej – ma prawo przekazać informacje o stanie zdrowia pacjenta?
 
Odnośnie do pierwszego pytania należy stwierdzić, że w Ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie – w art. 9c ust. 1 – wyraźnie wskazano zamknięty katalog danych wrażliwych, które mogą być przetwarzane przez członków zespołów interdyscyplinarnych i grup roboczych. Wśród wymienionych danych znajdują się m.in. stan zdrowia i nałogi. Informacje te są przetwarzane bez wiedzy i zgody osoby, której dotyczą. Podkreślenia wymaga fakt, że przepis dotyczy przetwarzania danych osób dotkniętych przemocą w rodzinie oraz osób stosujących przemoc w rodzinie.
Ustawa wprowadza również zasadę poufności dotyczącą wszelkich informacji o rodzinie. Poufność trwa również po ustaniu członkostwa w zespole lub grupie.
 
W przypadku drugiego pytania należy mieć na względzie, że tajemnica lekarska uregulowana w art. 40 Ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty nie ma charakteru bezwzględnego – w tym znaczeniu, że od ogólnej zasady nakazującej zachowanie w tajemnicy informacji dotyczących pacjenta przewidziano wyjątki. Jednym z nich jest sytuacja, w której zachowanie tajemnicy może stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia pacjenta bądź innych osób. Wyjątek ten ma bardzo szeroki i ogólny charakter i z całą pewnością nie oznacza, że w przypadku
stwierdzenia konieczności ujawnienia informacji dotyczących pacjenta można to czynić bez zachowania należytej ostrożności oraz podjęcia starań o zminimalizowanie kręgu podmiotów, którym informacje zostaną ujawnione. Każdorazowo ujawnienie tajemnicy
może nastąpić jedynie w niezbędnym zakresie – takim, który może zapobiec narażeniu na utratę życia lub zdrowia.
 
Zwyczajowo w zakresie wyłączenia tajemnicy lekarskiej, jeżeli jej zachowanie mogłoby stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia, uznaje się kontakt z organami ścigania w celu zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa. Nie ulega
wątpliwości, że w tej kategorii spraw będzie mieściło się podjęcie interwencji w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie.
 
Przedstawiony w poradniku „Lekarzu, reaguj na przemoc!” wywód dotyczący skutków prawnych stosowania przemocy – połączony z analizą dóbr, jakie przemoc w rodzinie narusza – prowadzi do wniosku, że działania podjęte w celu przeciwdziałania przemocy w rodzinie zmierzają do ochrony życia i zdrowia członków rodziny, którym zagraża zachowanie sprawcy przemocy. O ile nie w każdym przypadku przemoc będzie zagrażała życiu osoby jej doznającej, o tyle trudno wyobrazić sobie przemoc w rodzinie, która nie zagraża zdrowiu członków rodziny, w tym zdrowiu psychicznemu.
 
Każdorazowo należy mieć na względzie, że tajemnica jest ujawniana osobom objętym tajemnicą pracy w zespole interdyscyplinarnym lub grupie roboczej, co znacząco zawęża krąg podmiotów, którym zostają przekazane informacje. Dodatkowo zakres tych informacji nie jest nieograniczony, gdyż zarówno w Ustawie o zawodzie lekarza, jak i w przywoływanej wielokrotnie Ustawie o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie wskazuje się, że przetwarzanie danych wrażliwych (a należą do nich informacje o stanie zdrowia) może odbywać się jedynie w niezbędnym zakresie.
 
W pracach grupy roboczej będą to więc najczęściej informacje dotyczące nałogów (jako okoliczności mającej istotny wpływ na zachowanie sprawcy), stanu zdrowia osoby stosującej przemoc (jeżeli ma on wpływ na stosowanie przemocy), a także stanu zdrowia osoby doznającej przemocy – jeżeli może on świadczyć o tym, że osoba ta doznaje przemocy, lub powinien zostać uwzględniony w tworzonym planie pomocy rodzinie jako jeden z obszarów oddziaływania.